หนวด
จาก ตำรานรลักษณ์ศาสตร์ (พระมหามณเฑียร)
๏อนึ่งหนวดริมปากเบื้องบน เรียกว่า ซื่อ หนวดริมปากเบื้องต่ำ เรียกว่าซิว หนวดคางเรียกว่า เนียม หนวดแก้มเรียกว่า โฮ๛
๏ถ้าหนวดงามคิ้วงามคือเส้นดำงามมันสดใส จะได้เป็นเสนาดีฯ๛
๏ถ้าหนวดยาวเส้นอ่อน มิได้บาง มิได้หนา แลเห็นริมปาก ผู้นั้นจะเป็นกุ้ย ภาษาไทยว่าจะเป็นขุนนางดีฯ๛
๏ถ้าหนวดสั้น หนวดแข็ง และหนวดขึ้นลำคอ อายุสั้นมิดี ฯ๛
๏ถ้าขนคิ้วที่หัวคิ้วสั้น ตั้งชันมิได้ตามกัน ผู้นั้นมีเมียมักจากกัน ฯ๛
๏ถ้าหนวดและเคราผมหนาติดกันทั้ง แก้ม คาง มีลูกตายฯ๛
๏ถ้าหนวดปากสองข้างและหนวดคาง และเคราผมมิได้ติดกัน และหนวดอ่อนหนวดยาวและงาม ผู้นั้นซื่อตรง นับถือตระกูล บิดามารดา และมีปัญญาฉลาดฯ๛
๏ถ้าหนวดยาว หนวดงอ หนวดอ่อน ผู้นั้นจะมีปัญญาดีฯ๛
๏ถ้าหนวดแดงดั่งสีอิฐ ขนคิ้วเป็นสันดั่งคมกระบี่ กระดูกสั้นพร้อมยาว พร้อมงาม ประกอบกันและเสียงใหญ่ เสียงแจ่มแจ้ว ผู้นั้นจะได้เป็นเสนาผู้ใหญ่๛
๏ถ้าหนวดขึ้นที่คอ ผู้นั้นจะฉิบหาย จะตายมิดีฯ๛
๏ถ้าหนวดริมปากเบื้องบนงามจะมีอายุยืน จะมีทรัพย์ฯ๛
๏ถ้าริมปากเบื้องต่ำมีหนวด และเบื้องบนหาหนวดมิได้ จะเข็ญใจไร้ทรัพย์ อยู่ด้วยพี่น้องมิได้ มักเที่ยวเตร่ฯ๛
๏ถ้าร่องจมูกหาหนวดมิได้ ผู้นั้นเพื่อนฝูงไม่นับถือ ผู้นั้นไม่เชื่อใจคนฯ๛
๏ถ้าหนวดริมปากเบื้องบนไม่มี และผมหนักผมหนา อย่าได้เอาเป็นเพื่อนฝูงมิดีฯ๛
๏ถ้าหนวดงอ ขนคิ้วงอ จะเข็ญใจมิดีฯ๛
๏ถ้าหนวดยาว จมูกงามได้ลักษณะ หนวดทั้งเคราทั้งห้าแห่งงาม ผู้นั้นอายุยืนฯ๛
๏ถ้าหนวดยาว หน้าผอม หน้าเล็ก จะได้เป็นเสนา ใกล้ชิดในกรุงเทพฯ๛
๏ถ้าหนวดงามดี หน้าแบน ผู้นั้นเป็นคนโลเลมักเที่ยวฯ๛
๏ถ้าหนวดริมปากเบื้องต่ำงอกขึ้นก่อนหนวดริมปากบน จะเข็ญใจมิดีฯ๛
๏ถ้าขนจมูกยาวถึงริมปากเบื้องต่ำ ผู้นั้นมีทุกข์มากฯ๛
๏ถ้าหนวดริมปากงอนขึ้นติดกัน หนวดริมปากเบื้องต่ำรุงรังอยู่ดั่งนั้น ทรัพย์มิคงครองทรัพย์มิได้ จะเข็ญใจฯ๛
๏ถ้าหนวดแข็งดังคมกระบี่ และงาม จะได้เป็นนายทหารฯ๛
๏ถ้าหนวดเหมือนยุงปัด จะเที่ยวหาที่ใส่ปากเลี้ยงชีวิตด้วยกำลังตนฯ๛
๏ถ้าหนวดเส้นเล็กเป็นฝอยลมปลิวอยู่ ผู้นั้นภายแก่จะยากจนฯ๛